فا | en
شماره های تماس: 7-03135548151
تغذیه در صورت ابتلا به یبوست تغذیه در صورت ابتلا به یبوست

نکات تغذیه ای برای یبوست

 

یبوست و یا خشکی مزاج به حالتی اطلاق می شود که فرد دفع ناکامل مدفوع یا دفع مدفوع با قوام سخت و یا دفع با فواصل زمانی طولانی (طولانی تر از 4 بار در هفته) یا تغییر در عادت اجابت مزاج داشته باشد و تغییر در عادت اجابت مزاج داشته باشد و تغییر در عادت اجابت مزاج (افزایش فواصل اجابت مزاج حتی اگر بیشتر از سه بار در هفته باشد) دارای اهمیت بیشتری است و نیاز به بررسی دارد.


علت یبوست چیست؟
• علل اصلی یبوست 3 دسته است:
• اختلالات حرکتی روده بزرگ
• اختلالات مکانیکی و یا عملکردی در دفع
• اختلال مشترک دو مورد قبل
در نوع اول علت یبوست اختلال در روده ها (اختلالات عصبی- عضلانی روده)، سن بالا- داروهای خاص یا بیماری های دیگر (دیابت- کم کاری تیروئید، بیماری های سیستم عصبی، اختلالات املاح بدن و ...) می باشد.
در نوع دوم مسیر خروج مدفوع بسته شده است که این می تواند به دلیل یک انسداد واقعی مانند تومورها و یا التهابات یا تنگی باشد یا اینکه انسداد واقعی وجود ندارد بلکه انسداد کاذب است مانند عدم عدم هماهنگی راست روده و عضلات مقعد که مثل یک مانع واقعی برای خروج مدفوع عمل می کند.
در نوع سوم ترکیبی از عوامل فوق می تواند وجود داشته باشد.
بهتر است فرد مبتلا به یبوست جهت بررسی و یافتن علت به پزشک مراجعه نمایید چرا که نوع و علت یبوست و همینطور مزمن و حاد بودن یبوست بسیار حائز اهمیت است.

 

علائم هشدار دهنده که فرد مبتلا به یبوست در صورت مشاهده بایستی هر چه سریعتر به پزشک مراجعه کند چیست؟
1- تغییر در فرم اجابت مزاج که اخیراً ایجاد شده (کم تر از 2 سال)
2- علائم همراه (درد شکم، بی اشتهایی، کاهش وزن، کم خونی)
3- وجود خون در مدفوع
4- سن بالا (بیشتر از 50 سال)
5- سابقه خانوادگی سرطان های دستگاه گوارش بخصوص روده بزرگ در فامیل درجه اول (خواهر، برادر، پدر، مادر)
بطور کلی یبوست با علل غیر عضوی که بدلیل اختلالات عملکردی است، روش زندگی و تغذیه در درمان آن موثر است و شایع تر می باشد. به همین جهت توصیه های زیر می تواند در بسیاری از موارد به رفع مشکل کمک کند.

 


1- استفاده از رژیم غذایی پر فیبر: فیبر غذایی است که قسمت اعظم آن قابل هضم و جذب نباشد و هنگامی که وارد روده بزرگ می شود، آب بیشتری در روده بخود جذب می کند و این به دفع یک مدفوع نرم بسیار کمک می کند. این رژیم غذایی علاوه بر رفع مشکل فوق باعث کاهش وزن، قند خون و چربی های خون نیز می شود. لازم به ذکر است برای داشتن اجابت مزاج طبیعی بایستی روزانه 30-20 گرم فیبر در رژیم غذایی باشد.
انواع فیبرهای غذایی: فیبر یک نوع کربوهیدرات می باشد (از گروه کربوهیدرات های پیچیده). این نوع کربوهیدرات هضم نمی شود، حتی در خون نیز جذب نمی شود. فیبرهای موجود در غذا، از گیاهان سرچشمه می گیرند. فیبرها دو نوع هستند، فیبرهای محلول و فیبرهای نامحلول.
فیبرهای محلول، همانطور که از نامشان پیداست در آب حل می شوند. این نوع فیبر باعث پایین آوردن کلسترول خون می شوند. جو، جوی دو سر، مرکبات و لوبیای خشک حاوی فیبرهای محلول می باشند.
فیبرهای محلول، به کاهش وزن نیز کمک می کنند. زیرا بعد از مصرف غذای حاوی این نوع فیبر، شما احساس پری و سنگینی می کنید و در نتیجه دیرتر گرسنه می شوید. فیبرهای نامحلول شامل، پوسته سبزیجات و سبوس می باشد. این نوع فیبر خطر سرطان کولون (سرطان روده بزرگ) را کاهش می دهد. همچنین این نوع فیبر از عفونت روده بزرگ جلوگیری می کند. فیبرهای نامحلول در نان گندم سبوس دار، سبوس گندم، انواع سبزیجات مثل کلم، چغندر، گل کلم، سیب با پوست و شلغم و ... وجود دارند. البته با استفاده از فیبر در کسانی که علل انسدادی و مکانیکی دارند ممنوع است.

2- مصرف مایعات کافی: حداقل 8 لیوان در روز، بهتر است یک فنجان آب ولرم صبح ناشتا میل شود.
3- تحرک کافی: حداقل یک ساعت پیاده روی روزانه.
4- نشستن به مدت 15 دقیقه صبح بعد از صرف صبحانه روی توالت (بدون تحرک و فشار برای دفع).

 

توصیه:
• با توجه به اینکه مواد غذایی پرفیبر نفخ زیاد ایجاد می کند (که بدلیل عمل تخمیر باکتری های روده ای روی قندهای غیر قابل هضم می باشد) بهتر است رژیم پرفیبر تدریجی وارد رژیم غذایی شود یا بعضی از سبزیجات به مدت 20-15 دقیقه پخته شوند تا دستگاه گوارش خود را با تغییر محتوای غذائی هماهنگ کند.
• در تمام روش های فوق حداقل دو هفته زمان نیاز است تا اثر آن برای بیمار قابل ملاحضه باشد، لذا باید صبور بود.
• چنانچه بیمار در طول درمان عارضه یا ناراحتی شکمی پیدا نمود با پاسخ مناسب دریافت نکرد باید با پزشک مشورت نماید.

 

 

 

تهیه شده توسط واحد تغذیه کلینیک پورسینای حکیم